Whistleblowing EU

Πλατφόρμα αναφορών ανοιχτού κώδικα (Ελλάδα)

Αναζητάτε μια ασφαλή, ηθική πλατφόρμα εσωτερικών αναφορών που να συμμορφώνεται με την Οδηγία της ΕΕ;

Δοκιμάστε το GlobaLeaks, το ελεύθερο και δωρεάν λογισμικό ανοιχτού κώδικα που σχεδιάστηκε για:

Μάθετε περισσότερα στην επίσημη τεκμηρίωση.

Τεκμηρίωση Επίδειξη

Η Οδηγία της ΕΕ για την προστασία των αναφερόντων

Η Οδηγία της ΕΕ για την προστασία των προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις επιβάλλει στους οργανισμούς να διαθέτουν ασφαλείς, εμπιστευτικούς και νομικά συμβατούς διαύλους αναφοράς.

Στην Ελλάδα η Οδηγία ενσωματώνεται από τον Νόμο 4990/2022 για την προστασία προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις του ενωσιακού δικαίου. Επιβάλλει σε εργοδότες με τουλάχιστον 50 εργαζομένους τη δημιουργία εσωτερικού διαύλου αναφοράς. Αρμόδια αρχή για τις εξωτερικές αναφορές είναι η Εθνική Αρχή Διαφάνειας.

Νομικές υποχρεώσεις και συμμόρφωση

Νομική αναφορά Υποχρέωση Πώς την ικανοποιεί το GlobaLeaks
άρθρα 8 και 9 παρ. 1 Οι υπόχρεοι φορείς του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα με 50 ή περισσότερους εργαζομένους θεσπίζουν εσωτερικό δίαυλο αναφορών και ορίζουν Υπεύθυνο Παραλαβής και Παρακολούθησης Αναφορών (Υ.Π.Π.Α.). Το GlobaLeaks είναι ένας ειδικός εσωτερικός δίαυλος αναφορών για whistleblowing, αυτο-φιλοξενούμενος και βασισμένος σε ελεύθερο λογισμικό ανοικτού κώδικα, ελέγξιμο και επαληθεύσιμο. Υποστηρίζει την υποβολή καταγγελιών για παραβάσεις, την προστασία του μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος και τον ρόλο του Υ.Π.Π.Α. μέσω δομημένης διαχείρισης υποθέσεων και κοκκώδους ελέγχου πρόσβασης, ώστε ο κάθε φορέας να καλύπτει τη σχετική υποχρέωση.
άρθρο 10 παρ. 1 Οι αναφορές υποβάλλονται γραπτώς ή προφορικώς, μεταξύ άλλων μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας· κατόπιν αιτήματος του αναφέροντος, παρέχεται δυνατότητα προσωπικής συνάντησης εντός εύλογης προθεσμίας. Το GlobaLeaks αποτελεί ηλεκτρονική πλατφόρμα που δέχεται γραπτές αναφορές με συνημμένα αρχεία καθώς και φωνητικά μηνύματα (προφορική αναφορά). Ο αναφέρων μπορεί επίσης να ζητήσει άμεση προσωπική συνάντηση με τους αρμόδιους χειριστές μέσα από την ίδια πλατφόρμα.
άρθρο 10 παρ. 2 περ. ε Ο εσωτερικός δίαυλος σχεδιάζεται και λειτουργεί κατά τρόπο που διασφαλίζει την εμπιστευτικότητα της ταυτότητας του αναφέροντος και κάθε τρίτου προσώπου που κατονομάζεται, εμποδίζοντας την πρόσβαση μη εξουσιοδοτημένου προσωπικού. Η ταυτότητα του αναφέροντος προστατεύεται σε κάθε φάση μέσω κρυπτογράφησης των αναφορών και των συνημμένων. Η αναφορά μπορεί να είναι ανώνυμη ή εμπιστευτική (παραμετροποιήσιμο), δεν καταγράφονται διευθύνσεις IP και τα μεταδεδομένα ελαχιστοποιούνται. Ο κοκκώδης έλεγχος πρόσβασης με βάση την «ανάγκη γνώσης» εμποδίζει την πρόσβαση μη εξουσιοδοτημένου προσωπικού. Η πλήρης ανωνυμία είναι δυνατή χάρη στην ενσωμάτωση της τεχνολογίας Tor.
άρθρο 10 παρ. 2 περ. γ Βεβαίωση παραλαβής της αναφοράς προς τον αναφέροντα εντός επτά εργάσιμων ημερών από την ημέρα παραλαβής της. Με την υποβολή, το GlobaLeaks εκδίδει άμεσα βεβαίωση παραλαβής, η οποία επιβεβαιώνει την παραλαβή της αναφοράς εντός πολύ μικρότερου χρόνου από τις επτά εργάσιμες ημέρες.
άρθρο 10 παρ. 2 περ. ζ Παροχή ενημέρωσης προς τον αναφέροντα εντός εύλογης προθεσμίας που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες από τη βεβαίωση παραλαβής. Ο ασύγχρονος αμφίδρομος δίαυλος επικοινωνίας επιτρέπει στους χειριστές να παρέχουν ενημέρωση στον αναφέροντα διατηρώντας την ανωνυμία του. Οι προθεσμίες, τα χρονόμετρα και οι υπενθυμίσεις της πλατφόρμας διασφαλίζουν την παροχή ενημέρωσης εντός του τριμήνου.
άρθρο 14 Διασφάλιση της εμπιστευτικότητας της ταυτότητας του αναφέροντος, η οποία δεν αποκαλύπτεται σε πρόσωπα πέραν των εξουσιοδοτημένων χωρίς τη ρητή συγκατάθεσή του. Η ταυτότητα του αναφέροντος προστατεύεται σε κάθε φάση: η αναφορά μπορεί να είναι πλήρως ανώνυμη ή εμπιστευτική, δεν καταγράφονται διευθύνσεις IP, τα μεταδεδομένα ελαχιστοποιούνται και ο αμφίδρομος δίαυλος διατηρεί την ανωνυμία. Ο έλεγχος πρόσβασης με βάση την «ανάγκη γνώσης» αποτρέπει την αποκάλυψη σε μη εξουσιοδοτημένα πρόσωπα.
άρθρο 15 Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνη με τον GDPR, με βάση την αρχή της ελαχιστοποίησης. Self-hosting, απουσία εξαρτημάτων ή υπηρεσιών τρίτων, καμία καταγραφή διευθύνσεων IP, ελαχιστοποίηση μεταδεδομένων.
άρθρο 16 Τήρηση αρχείων κάθε αναφοράς που παραλαμβάνεται, τηρουμένων των απαιτήσεων εμπιστευτικότητας και προστασίας δεδομένων. Το GlobaLeaks τηρεί δομημένο αρχείο των υποθέσεων και διαθέτει αρχείο ελέγχου που προστατεύει την ιδιωτικότητα. Οι προθεσμίες και τα χρονόμετρα διατήρησης επιτρέπουν τη διαχείριση και την έγκαιρη διαγραφή των δεδομένων σύμφωνα με τις απαιτήσεις εμπιστευτικότητας.

Πέρα από τις νομικές υποχρεώσεις: πρότυπα και αναγνωρίσεις

Το GlobaLeaks έχει επίσης σχεδιαστεί να λειτουργεί στο πλαίσιο ενός συστήματος διαχείρισης αναφορών ευθυγραμμισμένου με τις κατευθυντήριες γραμμές ISO 37002:2021 και να υποστηρίζει τις απαιτήσεις για διαύλους αναφοράς πιστοποιήσιμων προτύπων όπως τα ISO 37001 (διαχείριση κατά της δωροδοκίας) και ISO 37301 (διαχείριση συμμόρφωσης).

Ως προς την ασφάλεια πληροφοριών, η πλατφόρμα έχει σχεδιαστεί να λειτουργεί στο πλαίσιο συστήματος διαχείρισης ευθυγραμμισμένου με το πρότυπο ISO/IEC 27001:2022: οι αναφορές και τα συνημμένα τους προστατεύονται με κρυπτογράφηση και η πρόσβαση επιτρέπεται αποκλειστικά σε ρητά εξουσιοδοτημένους χειριστές. Εφαρμόζει επίσης τις αρχές του ΓΚΠΔ (Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679) για προστασία των δεδομένων ήδη από τον σχεδιασμό και εξ ορισμού: ελαχιστοποίηση των δεδομένων, καμία καταγραφή διευθύνσεων IP και μεταδεδομένα περιορισμένα στο ελάχιστο.

Και η προσβασιμότητα αποτελεί σχεδιαστική επιλογή: η πλατφόρμα έχει σχεδιαστεί για συμβατότητα με τις κατευθυντήριες γραμμές WCAG 2.1 AA και το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 301 549 - την τεχνική βάση της ευρωπαϊκής πράξης για την προσβασιμότητα (European Accessibility Act, Οδηγία (ΕΕ) 2019/882) και της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2102 για την προσβασιμότητα των ιστότοπων του δημόσιου τομέα - ώστε κάθε αναφέρων να μπορεί να χρησιμοποιεί τον δίαυλο με ασφάλεια και αυτονομία. Στην Ελλάδα τα σημεία αναφοράς είναι ο ν. 4727/2020 (άρθρα 35-47, ψηφιακή προσβασιμότητα του δημόσιου τομέα) και ο ν. 4994/2022, που ενσωματώνει την European Accessibility Act.

Αναγνωρισμένο ως Digital Public Good από την Digital Public Goods Alliance, το GlobaLeaks είναι ελεύθερο λογισμικό ανοικτού κώδικα στην υπηρεσία του δημόσιου συμφέροντος.